صبحي الصالح ( مترجم : محمد مجتهد شبسترى )

67

مباحث في علوم القرآن ( پژوهشهائى درباره قرآن و وحى ) ( فارسى )

صاحب نظران بىغرض درك مىكردند كه گذشت زمان توانائى ابطال قرآن را ندارد آنان نيز يقين مىكردند كه قرآن آن‌چنان عميق است كه بالاخره همهء دانش‌هاى جهان در خدمت اين كتاب قرار خواهند گرفت و از اين راه آيات خدا در جهان انسان و جهان طبيعت ، بر همگان مكشوف خواهد گرديد . خداوند فرموده : سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ . ( فصلت - 53 ) ما نشانه‌هاى قدرت و حكمت خود را در آفاق جهان و نفوس بشر بر آنها روشن ميگردانيم تا بر آنان كاملا آشكار شود كه خداوند حق است . آيا اين ( برهان ) براى آنان كافى نيست كه خداوند بر هر چيزى گواه است . ما در اين تحليل كوشش كرديم براى تفسير پديده وحى ، راه خود قرآن را بپيمائيم . ما موضوع را از ديدگاه « نفس پيامبر » و تبيين اين مطلب كه در « محتواى پديدهء وحى » ميان ذات خالق و شخصيت مخلوق و كار خالق و دست آورد مخلوق ، تفاوت عظيم وجود دارد دنبال كرديم و از پيچيده‌گوئى و مجادلات بىثمر اجتناب نموديم . ما از تشبيه وحى كه از حقايق غيبى است به پديده‌هايى چون تنويم مغناطيسى ، ضبط شدن امواج صوتى بر روى نوار يا جريان آن از طريق تلفن و دستگاههاى بىسيم و اين قبيل مطالب خوددارى كرديم و معتقديم اين گونه تشبيه‌ها و تحليل - ها هيچ فايده‌اى در بر ندارد و هيچ راهى را براى تحصيل ايمان نميگشايد . ما معتقديم به نتيجه‌اى كه ميخواستيم رسيده‌ايم و مطمئن هستيم كه خواننده اين كتاب نيز چون نگارنده ، اين مطلب را بدست آورده كه رسول اكرم ، وحى را با تمام حواس و مشاعرش از جانب خداوند دريافت ميكرد و در اين حال حضرتش آگاهى كامل به اين داشت كه وى بنده و رسول امين خداوند است كه آنچه را كه بوى القاء مىشود فرا ميگيرد .